نازک کاری ساختمان و مراحل انجام نازک کاری در ساختمان
29
سپتامبر

نازک کاری ساختمان و مراحل انجام نازک کاری در ساختمان

نازک کاری ساختمان

از نظر ظاهری، پوشش نهایی و روکش ساختمان را نازک کاری می‌گویند. در واقع هر کاری که روی سفت کاری بنا انجام می‌شود به نوعی نازک کاری است. شما پس از ساخت بنا نمی‌توانید سفت کاری را ببینید زیرا روی آن با بتن، کاشی، رنگ و … پوشیده شده است. بنابراین شکل و ظاهر ساختمان بستگی به نحوه نازک کاری و مهارت استادکار بنایی دارد.

نازک کاری ساختمان
نازک کاری ساختمان

هر گونه بی توجهی و سهل انگاری در این قسمت به خوبی دیده می‌شود. از آنجایی که عملیات نازک کاری از مراحل نهایی کار است، می‌بایست دقت کافی در اجرای آن انجام شود. در هنگام ساخت و ساز، بازسازی بنا و تغییر دکوراسیون از تکنیک های نازک کاری نیز به وفور استفاده می‌شود.

 

تفاوت سفت کاری و نازک کاری ساختمان

بیش از آن‌که به موضوع مراحل نازک کاری در ساختمان بپردازیم، توضیح مختصری در مورد تفاوت سفت کاری و نازک کاری می‌دهیم.

احداث ساختمان بطور کل شامل دو قسمت سفت کاری و نازک کاری است. سفت کاری شامل عملیات پی کنی، ریختن بتن فونداسیون، کرسی چینی، تیر و ستون، بادبند، دیوار برشی، دیوارچینی و سقف است. عملیات سفت کاری مربوط به احداث بنای اصلی ساختمان و عملیات نازک کاری مربوط به تزئینات ساختمان می‌باشد.

تفاوت سفت کاری و نازک کاری ساختمان
تفاوت سفت کاری و نازک کاری ساختمان

نازک کاری شامل تمامی عملیات اجرایی به جز سفت کاری بوده و شامل اندودکاری، عایق کاری، سنگ کاری، کاشی کاری، نقاشی، برقکاری، تاسیسات و نصب در و پنجره است.‌

 

مراحل انجام نازک کاری ساختمان

در ادامه مطلب قصد داریم مراحل انجام نازک کاری ساختمان را توضیح دهیم. تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.

 

۱- دیوارچینی ساختمان

دیوار چینی ساختمان، دیواری است که از آجر یا با سنگ آمیخته یا با مصالح دیگر با ملات سیمان یا ماسه آهک یا ملات باتارد چیده شده است. نمای دیوار (بارو) را می‌توان از ابتدا با نما سازی بیرونی پیوسته ساخته و به تدریج بالا برد. به طوری که هر ردیف آجر چینی قسمت جلوی کار آجر تراشیده گذارده و پشت آن‌را از آجر فشاری یا سایر مصالح می‌چینند.‌ ضخامت و مقاومت هر دیوار (بارو) ارتباط مستقیم به نوع کاربری آن دارد.

دیوارچینی ساختمان
دیوارچینی ساختمان

از انواع آجرهای مورد استفاده می‌توان به بلوک‌های سوراخ‌دار سفالی اشاره کرد که به علت وزن سبک نسبت آجر فشاری و عایق حرارتی نسبتا ضعیف آن، امروزه کاربرد فراوانی دارد. استفاده از آجرهای سوراخ دار سفالی در دیوارهای باربر می‌تواند خطرناک باشد. چراکه این نوع آجر ترد و شکننده است.

 

۲- شمشه گیری در نازک کاری ساختمان

بعد از دیوار چینی با توجه آن‌که دیوارهای خالی را به طور سفالی (آجر چینی با آجر سفالی بدون شمشه ملات) می‌چینند، دقت این نوع دیوار چینی از نظر شاقول بودن و همچنین تراز بودن بسیار زیاد است.

بخوانید ...
پلاستر ساختمان چیست؟ معرفی انواع آن
شمشه گیری در نازک کاری ساختمان
شمشه گیری در نازک کاری ساختمان

با استفاده از شمشه گیری، دیوار را در سطح قرار می‌دهند.‌ به این صورت که در ابتدا با چشم بلندترین نقطه دیوار را تعیین می‌کنند (البته در سطح نما) و با گچ و ماله نقطه صافی را در آن محل ایجاد می‌نمایند، پس از آن این نقطه را با شاقول به پایین منتقل نموده و سطح کوچکی را نیز با گچ و خاک پایین دیوار ایجاد می‌کنند. آنگاه در گوشه دیگر دیوار نقطه را انتخاب کرده و مجددا با گچ و خاک نقطه صافی را در آن‌ محل ایجاد ‌‌می‌کنند.

 

۳- گچ و خاک دیوارها در نازک کاری ساختمان

در این مرحله به خاک رس الک شده نیاز هست که باید ابتدا خاک رس را الک کرده و با گچ به نسبت معین مخلوط کنید. نسبت این آمیخته در اصطلاح بنائی به قدرت گچ و یا زودگیری آن وابستگی دارد که بسته به نوع گچ هست. هر قدر گچ زودگیرتر باشد به خاک رس بیشتری احتیاج هست.
در اکثر موارد معمولاً به نسبت تقریبی ۵۰ درصد خاک و ۵۰ درصد گچ اکتفا می‌کنند. علت مصرف خاک در گچ و خاک این است که هم ملات ارزان‌تر تمام می‌شود و هم ملات دیرگیرتری بدست می‌دهد.

 

۴- سفید کاری

بعد از اتمام گچ و خاک و خشک شدن آن اقدام به سفید کاری می‌کنند. به علت زودگیر بودن ملات گچ آن را مانند گچ و خاک به مقدار کم در استامبولی می‌باشد.

سفید کاری
سفید کاری

در موقع ساختن ملات گچ، باید پودر گچ را توی آبی که در استامبولی می‌ریزند بپاشند تا تمام ذرات گچ در مجاورت آب قرار گرفته و تر بشود. آنگاه آن را با ماله روی کاه گل و یا گچ خاک می‌مالند به طوری که سطح کاملا صاف و یکنواختی ایجاد شود.

 

۵- کشته کشی در نازک کاری ساختمان

به دلیل زود گیر بودن گچ نمی‌توان سطح آن را پرداخت و صاف نمود‌. به این علت پس از سفید کاری و قبل از آن که ملات گچ خشک شود، روی آن را یک ورقه کشته به ضخامت چند دهم میلیمتر می‌کشند و با استفاده از ماله آن را پرداخت می‌کنند تا سطحی کاملا صاف و آماده نقاشی به دست آید.
کشته ملات گچی است که دیگر سخت نخواهد شد‌ و آن را به این صورت تهیه می‌کنند که در ابتدا پودر گچ را از الک بسیار ریزی گذرانیده و سپس آن‌ را مانند تهیه ملات گچ معمولی در داخل آب می‌پاشند و به وسیله هم زدن ملات با دست مانع سخت شدن آن می‌شوند. عمل همزدن را‌ ۱۰ الی ۱۵ دقیقه ادامه می‌دهند تا گچ حداکثر ازدیاد حجم خود را بدست بیاورد.

بخوانید ...
درباره بالکن و تراس و همه آنچه که باید بدانید؟
کشته کشی در نازک کاری ساختمان
کشته کشی در نازک کاری ساختمان

این ملات کاملا یکنواخت بوده و هرگز سخت نخواهد شد. بلکه بر اثر تبخیر سطحی خشک می‌شود. گچ ساختمانی به رنگ سفید می‌باشد و روی آن را می‌توان نقاشی نمود. به وسیله گچ بر روی دیوار و همچنین سقف ساختمان گل و بته و نقش‌های زیبای دیگری می‌سازند که به این هنر به طور کلی گچ بری می‌گویند.

 

۶- سنگ قرنیز دور دیوارها

با توجه به این که گچ در مقابل رطوبت مقا‌وم نبو‌ده و به سرعت فاسد می‌شود، برای جلوگیری از رسیدن رطوبت به دیوار‌ گچ برای اینکه شستشوی کف ساختمان، آسیبی به گچ دیوارها نرساند، دور تا دور دیوارها را به ارتفاع ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر را یک سنگ پلاک کار می‌گذارند.

سنگ قرنیز دور دیوارها
سنگ قرنیز دور دیوارها

که به آن اصطلاحاً قرنیز می‌گویند. از سنگی از جنس‌های تراورتن، مرمر یا … کار می‌کنند که به آن عملیات قرنیز زدن دور دیوار گفته می‌شود.

 

۷- کف سازی نهایی در نازک کاری ساختمان

‌نوسازی در آن قسمت از ساختمان اجرا می‌شود که سطح مفید سالن‌ها، اتاق‌ها، سرویس‌ها، انبارها و … را تشکیل می‌دهد. با توجه به محل، استفاده از کف سازی انواع متفاوتی نیز دارد.

کف سازی نهایی در نازک کاری ساختمان
کف سازی نهایی در نازک کاری ساختمان

مخصوصا جهت‌ کف سازی واحدهای مسکونی، انواع مصالح لوکس و همچنین تزئینی‌ همانند انواع ‌موزاییک یا سنگ و ‌کاشی‌های لعابی و ‌انواع کفپوش و یا پارکت‌های دیگر موجود می‌باشد.

 

۸- آب بندی یا عایق بندی اولیه سرویس ها

این مرحله به منزله عایق بندی قسمت‌های مختلف کف سالن‌ها و … در قسمت هایی نظیر کف شور انجام می‌شود.

 

۹- فرش کف ساختمان یا پهن کردن ملات در کف ساختمان

‌برای عمل فرش کف ابتدا در گوشه‌های هر قسمت یک قطعه سنگ ساییده شده یا موزاییک یک اندازه به طوری که تراز روی چهار نقطه باشد قرار می‌دهند. سپس ریسمانی نازک و محکم به اضلاع بسته و خط گونیا ۹۰ درجه را به گوشه‌ها انتقال می‌دهند. بعد ملات را کف آن پهن می‌کنند و کف را فرش می‌نمایند. البته ریسمان‌ها را به ترتیب جابه‌جا می‌کنند.

پهن کردن ملات در کف ساختمان
پهن کردن ملات در کف ساختمان

چنانچه کف دارای شیب باشد یعنی اگر در کف سرویس کف شور کار گذاشته باشد محل سرویس را باید با کفپوش‌هائی که ابعاد آن کوچکتر باشد فرش نمائیم. این ابعاد بستگی به بزرگی و کوچکی سرویس دارد. زیرا با قطعات بزرگ ‌نمی‌توان شیب‌های لازم را در مکان‌های کوچک اجراء نمود. ولی چنانچه کف سرویس دارای شیب نباشد می‌‌توان برای فرش آن از هر اندازه کف پوش استفاده نمود مانند سرامیک، موزائیک، سنگ، کاشی‌های مخصوص کف.

بخوانید ...
بازسازی بنا و ضرورت بازسازی ساختمان ها

 

۱۰- کاشی کاری دیوارهای ساختمان

برای نصب کاشی روی دیوارها ابتدا زیر کاشی را در کف به وسیله گچ یا ماسه تراز می‌نمایند و بعد کاشی را به حال تراز و شاقول نصب نموده و موقتاً با قطعه‌ای از گل رس تازه تعادل آن را حفظ می‌نمایند بعد دوغ آب پر از سیمانی با ماسه نرم ساخته و آهسته آهسته پشت آن را در دو یا سه مرحله پر می‌نمایند.

کاشی کاری دیوارهای ساختمان
کاشی کاری دیوارهای ساختمان

پس از خشک شدن کامل کاشی‌ها به دیوار، آنها را (با سیمان سفید) بندکشی می‌کنند.

 

۱۱- عملیات سقف و انواع سقف ساختمان

در این مرحله بسته به نیاز و کاربری ساختمان از انواع عملیات سقف ساختمان نظیر گچ بری، سقف کاذب یا … استفاده می‌شود.

 

۱۲- اجراء نما در نازک کاری ساختمان

اقدام به اجراء نما در فضای داخلی و خارجی ساختمان از جمله مراحل نهایی نازک کاری ساختمان است. این عملیات شامل روش‌ها و مصالح مختلفی می‌شود که عمدتاً به سلیقه کاربر و طراح بستگی دارد. نمای داخلی هم جزئی از طراحی داخلی بوده و در بخش‌های مختلفی از ساختمان می‌تواند اجرا شود.

 

رعایت نکات زیردر نما سازی الزامی است

۱- نما باید با سطح زیر کار اتصال کافی داشته باشد تاهنگام بروز زلزله خطر جدا شدن و فرو ریختن آن وجود نداشته باشد.

۲- نما باید قابلیت تحمل شرایط اقلیمی خاص هر منطقه را داشته باشد.

رعایت نکات در نما سازی
رعایت نکات در نما سازی

۳- نما باید به گونه ای انتخاب و اجرا شود که بروز اشکالاتی در آن (مانند ترک خوردگی ) موجب آسیب دیدن سطح زیر کار به ویژه اجزای سازه ای شود.

۴- از اجرای نمادهای مجزا قبل از تکمیل سطح زیر کار پرهیز شود.

۵- از به کار بردن قطعات سنگین در نما نیز پرهیز شود.

 

۱۳- عایق کاری ثانویه

عایق کاری ثانویه شامل قیر گونی کردن قسمت‌هایی نظیر دیوارهای بیرونی یا پشت بام ساختمان می‌باشد.

 

۱۴- قیر و گونی سرویس‌ها در نازک کاری ساختمان

همانطور که می‌دانید سرویس بهداشتی و حمام به دلیل جاری بودن آب باید از یک عایق استفاده کنند که این عایق شامل قیر و گونی می‌شود. معمولا کاشی کار سرویس‌های بهداشتی قبل از کار گذاشتن این مصالح در نازک کاری سرویس‌ها از قیر و گونی به منظور جلوگیری از خروج رطوبت استفاده می‌کند.

قیر و گونی سرویس‌ها در نازک کاری ساختمان
قیر و گونی سرویس‌ها در نازک کاری ساختمان

اما ممکن است در زمان کاشی کاری و عبور و مرور زیاد به مرور زمان قیر و گونی سوراخ شود. در نتیجه در زمان فرش کف باید این قیر و گونی به صورت مجدد احیا شود.